De schreeuwende coach en controlerende manager
De schreeuwende coach
Richard Hamaker
10/12/20262 min lezen
De schreeuwende coach en de controlerende manager
Over controle, vertrouwen en de kunst om mensen zelf te laten spelen.
Als betrokken ouder, trainer en jeugdcoach, zie ik twee soorten trainers en coaches.
De ene coacht beheerst, geeft gerichte aanwijzingen en bekrachtigt wat goed gaat.
De andere schreeuwt, corrigeert iedere fout en geen mogelijkheid onbenut te vertellen aan jeugdspelers wat er allemaal niet deugt.
Beiden willen winnen. Maar wat leren spelers? Beter voetballen of vooral voorkomen dat de trainer boos wordt?
In organisaties zie ik hetzelfde verschil.
Cruijff, Simeone en de manager
Johan Cruijff en Diego Simeone vertegenwoordigen twee verschillende voetbalfilosofieën. Cruijff stond voor aanvallend, dominant voetbal, waarin spelers het spel moesten begrijpen en zelf oplossingen vinden.
Simeone bouwde bij Atlético Madrid aan gedisciplineerde teams, bekend om hun organisatie, strijdlust en intensiteit.
Het gaat niet om wie de beste trainer is, maar om de rol die een coach inneemt.
Hoeveel stuur je zelf en hoeveel laat je over aan je spelers?
Cruijff verwachtte dat zijn spelers de spelprincipes begrepen en zelfstandig toepasten. Natuurlijk greep hij in wanneer dat nodig was, maar uiteindelijk moesten de spelers op het veld de beslissingen nemen.
Dat principe geldt ook voor managers. Je kunt medewerkers precies vertellen wat ze moeten doen. Je kunt ook duidelijk maken wat het doel is, welke afspraken gelden en binnen welke kaders ze zelf beslissingen mogen nemen.
Het eerste vraagt veel controle. Het tweede vraagt vertrouwen en een goede voorbereiding.
De manager die overal bovenop zit
We kennen ze allemaal: managers die bij ieder probleem ingrijpen, iedere fout bespreken en overal bij betrokken willen zijn.
Ze noemen het betrokkenheid. Soms is het perfectionisme, soms een behoefte aan controle, soms onzekerheid.
Het gevolg kan zijn dat medewerkers steeds minder zelf beslissen. Ze wachten op goedkeuring, vermijden risico's en leggen problemen en keuzes bij hun manager neer. Als iedere verkeerde keuze kritiek oplevert, is voorzichtigheid immers een begrijpelijke reactie.
De manager krijgt vervolgens medewerkers die weinig initiatief nemen en hem overal bij nodig hebben. Daarna concludeert hij dat zijn mensen onvoldoende zelfstandig zijn en geen eigenaarschap tonen.
Misschien is de afhankelijkheid van je medewerkers niet alleen hun probleem, maar ook het resultaat van het getoonde leiderschap.
Bekrachtigen is niet hetzelfde als alles goedvinden
Een goede coach of manager stelt eisen, spreekt mensen aan en maakt duidelijk wat beter moet. Het verschil zit in de manier waarop.
De coach maakt onderscheid tussen een verkeerde beslissing, een mislukte uitvoering en het negeren van afspraken. Benoemen wat goed gaat en ruimte geven om te leren.
Dat betekent niet dat alles mag. Vertrouwen vraagt juist om duidelijke verwachtingen en verantwoordelijkheid. Maar niet iedere fout verdient een verwijt en niet iedere situatie vraagt om directe interventie.
Wie mensen voortdurend corrigeert, leert ze vooral wat ze niet mogen doen. Wie duidelijke kaders combineert met vertrouwen, geeft ze de ruimte om zelfstandig oplossingen te vinden.
Wie speelt de wedstrijd?
Natuurlijk vraagt niet iedere situatie om dezelfde aanpak. Soms is direct ingrijpen noodzakelijk. Maar voortdurend corrigeren is geen garantie voor betere prestaties.
Vraag jezelf als manager eens af: nemen medewerkers verantwoordelijkheid wanneer het spannend wordt? Durven ze fouten te bespreken? Of kijken ze eerst naar jou voordat ze iets doen?
Een goede coach bereidt zijn spelers voor, geeft richting en laat ze vervolgens spelen. Een goede manager doet hetzelfde.
Als alles stilvalt zodra jij niet aanwezig bent, heb je dan een sterk team gebouwd of jezelf onmisbaar gemaakt?